Hastamızın sorusu:
“70 yaşındaki bir hastada, metformin kullanımından sonra özellikle akşam ve gece saatlerinde karın bölgesinde ve bacaklarda titreme, halsizlik, bulantı, iştahsızlık ve uykusuzluk gelişmesi ne ile ilişkili olabilir?”
Metformin, özellikle tedavinin ilk haftalarında bazı hastalarda bulantı, iştahsızlık, halsizlik, içsel titreme hissi ve uykuya dalamama gibi yakınmalara yol açabilir. Bu tablo çoğunlukla ilacın barsaklar üzerinden glukoz metabolizmasını etkilemesi ve sinir sistemi üzerinde oluşturduğu otonom yanıtla ilişkilidir. Metformin tek başına klasik anlamda hipoglisemi yapmaz; ancak özellikle akşam dozundan sonra bazı hastalarda hipoglisemi benzeri bir bedensel alarm hissi ortaya çıkabilir.
Metformin kullanımında göz ardı edilmemesi gereken bir diğer önemli konu mikrobesin dengesidir. Uzun süreli metformin kullanımı vitamin B12 emilimini azaltabilir. B12 eksikliği; halsizlik, parestezi, içsel titreme hissi, uyku bozukluğu ve nörovejetatif yakınmalar ile kendini gösterebilir. Yaşlı hastalarda bu etki daha erken ve daha belirgin ortaya çıkabilir.
Ayrıca metformin, magnezyum kaybını artırabilir. Magnezyum eksikliği de kaslarda titreme, huzursuzluk, halsizlik ve uyku problemleri ile ilişkilidir. Bu nedenle barsakları zorlamayan ve sinir sistemi üzerinde dengeleyici etkisi olan magnezyum bisglisinat (glisinat) veya magnezyum taurat destek olarak tercih edilebilir.
Şikâyetlerin sürmesi halinde vitamin B12 düzeyinin değerlendirilmesi, magnezyum desteğinin gözden geçirilmesi ve ilacın dozu, zamanı veya formunun hekim tarafından yeniden düzenlenmesi önemlidir.
Prof. Dr. Saliha Eroğlu Demir
