Krepitasyon nedir?
“Çıtırtı sesi”
Eklem hareketi sırasında elle muayene ile hissedilen çıtırdama sesidir.
Eklem üzerine yerleştirilen el tarafından duyulan bir sestir. Bazen kulakla duyulabilir şiddette olabilir. Zedelenmiş yapılardan kaynaklanan krepitasyonun çatırtı, tıkırtı, şaklama gibi önemsemeyeceğimiz seslerden ayırt edilmesi önemlidir. Bazı seslerin önemli olmadığının da hasta tarafından anlaşılması, bilinmesi gerekir.
Krepitasyon herhangi bir yaşta olabilir. Ancak ilerleyen yaşla birlikte daha sık gözlenir.
Krepitasyon nedenlerinden biri eklemdeki hava kabarcıklarıdır. Eklemde bazı hareketler sırasında gelişen kavitasyon olayı ile eklem sıvısında aniden gelişen bir negatif basınç sonucu gaz kabarcıklarının oluşturduğu sesler duyulabilir.
Bu sesler bazen tendon kılıfı ve ligament kaynaklı olabilir. Tendon veya ligamentlerin eklemlerin kemik çıkıntıları üzerinden atlama sesi olarak duyulabilir. Bazen ağrılı olabilmektedir. İltihaplı romatizmal hastalıklardan Sistemik Skleroz’un önemli bir bulgusu olabilmektedir.
Krepitasyonun bir diğer nedeni artrittir. Osteoartrit veya romatoid artritte krepitasyon duyulabilir. Bu hastalıklarda eklem kıkırdağında hasar oluştuğundan eklem hareketi sırasında yüzeylerin birbiri üzerinde kayması bozulur ve genellikle ağrı ile beraber krepitasyon sesi alınabilir.
Krepitasyon sıklıkla diz ekleminden alınsa da kalça, omuz, boyun, omurga gibi artritin sık görüldüğü eklemlerde de gözlenebilir.
Erken dönemde eklemlerinde kireçlenme oluşmasından korkan bir hastamın sorusu üzerine krepitasyon yani eklemlerden işitilen sesin nedenlerinden bahsetmek istedim. Pek çok kişinin vücudunda hissettiği “Çıtırdama” sesi genellikle ağrı ve/veya fonksiyonel kayıp yapmadığı sürece anormal olarak kabul edilmemektedir. Fonksiyonel kayıp dediğimizde eklemi tam olarak bükememe, açamama, yere çömelmesine engel olma gibi günlük yaşantısını engelleyen kayıpları kastediyoruz.
Krepitasyonla beraber ağrı, şişlik, hareket kaybı gibi bulgular varsa romatizmal hastalıkların veya bu sese yolaçan diğer durumların araştırılması gerekir.
Ailenizde erken yaşta kireçlenme var ve kendinizde de kireçleme gelişmesinden korkuyorsanız düzenli egzersiz yapmanızı öneririm. Burada egzersiz tercihinizi yaparken eklemlere yük bindirmeyecek egzersizleri seçmeniz kireçlemeden korunmanızda önemlidir. Eklemlere yük bindirmeden yapacağınız en iyi spor yüzmedir. Bunun yanı sıra kasları yeterli uzunlukta tutmak için düzenli germe egzersizleri yapmanızı ve spor öncesinde ve sonrasında ısınma ve soğuma yapmayı ihmal etmemenizi öneririm. Kasların ve tendonlarım spora hazır olması eklemin gereksiz yüklenmelerden korunması demektir. Her ne kadar spor yapmak sağlığınıza faydalı olsa da aşırı spor yapmak, spor öncesinde ve sonrasında kasları rahatlatmamak eklemin hasarlanmasına, tendonların ve kasların zorlanmasına yol açabilir.
Sağlıkta buluşalım.
