Soru; Hocam, yüzüm ve ensem yıllardır çok terliyor. Son zamanlarda iyice arttı. Bunun sinir sistemiyle ilgisi olabilir mi, ne yapabilirim?
Şöyle anlatayım. Baş ve yüz bölgesindeki terleme çoğu zaman bedenin uyarılma düzeyiyle ilişkilidir. Ter bezleri özellikle sempatik sinir sistemi ile çalışır. Bazı insanlarda bu yanıt daha erken devreye girer. Ortam sıcak olmasa bile, belirgin bir heyecan olmasa bile yüz ve ense bölgesi hemen terlemeye başlayabilir. Bu durum kişinin kontrolünde olan bir şey değildir, o yüzden “kendimi tutayım geçsin” diye düşünmek genelde işe yaramaz.
Önce şunu ayırmak gerekir.
Bu durum bazen tek başına olur; yani altta başka bir hastalık yoktur. Buna primer hiperhidroz diyoruz. Genellikle yıllardır vardır ve zaman zaman artar.
Bazen de tiroidle ilgili durumlar, kan şekeri dalgalanmaları, hormonal değişimler ya da kullanılan bazı ilaçlar terlemeyi artırabilir. Bu yüzden ilk adım her zaman genel bir değerlendirme yapmaktır. Kan tahlilleri ve hikâye burada yol gösterir.
Şunu da sık görüyorum; kişi farklı doktorlara gidiyor ama net bir cevap alamıyor. Çünkü mesele sadece cilt değil, sadece hormon da değil. Bedenin verdiği bir yanıt bu. O yüzden değerlendirmeyi biraz daha bütün görerek yapmak gerekiyor.
Peki ne yapılabilir?
Bazı hastalarda bölgesel botulinum toksin uygulaması yüz ve saçlı deri terlemesini belirgin azaltabiliyor. Uygun kişilerde ağızdan verilen ilaçlar da seçenek olabilir. Cerrahi yöntemler ise çok seçilmiş durumlarda düşünülür.
Ama işin bir de günlük hayat tarafı var. Sürekli tetikte olma hali, hızlı nefes alma, bedenin dinlenmeye geçememesi terlemeyi artırabiliyor. Diyafram nefesi, yavaşlatılmış solunum çalışmaları, gevşeme egzersizleri ve bazı kişilerde akupunktur uygulamaları atakların sıklığını azaltabiliyor. Bunlar tek başına mucize değildir ama doğru kişide ciddi rahatlama sağlayabiliyor.
En önemli nokta şu:
Amaç sadece terlemeyi durdurmak değil. Bedenin neden bu kadar çabuk bu yanıtı verdiğini anlamak. Buna göre ilerlediğimizde hem terleme azalıyor hem kişi günlük hayatında daha rahat ediyor.
Bu durum çaresiz değil. Doğru değerlendirme yapıldığında çoğu kişi belirgin şekilde rahatlıyor. Burada yol kişiye göre belirleniyor.
