Soru:
“Bel fıtığı ameliyatı olalı 2 yıl oldu. Sol kalça ve bacakta aşırı yanma hissi var,özellikle oturup yatarken. Nedeni fibromiyolji olabilirmi acaba?”
Bel fıtığı ameliyatı üzerinden iki yıl geçmiş olmasına rağmen kalça ve bacakta yanma hissinin sürmesi tek başına fibromiyalji anlamına gelmez. Böyle bir yakınmanın arkasında çoğu zaman birden fazla etken birlikte yer alır ve tabloyu bütünüyle ele almak gerekir.
Fibromiyalji genellikle vücudun birçok bölgesinde hissedilen ağrı, uyku kalitesinde düşme, sabah yorgun uyanma, zihinsel dalgınlık, sindirim hassasiyetleri ve stresle baş etmede zorlanma gibi eşlik eden durumlarla kendini gösterir. Ağrı çoğu kişide yaygındır. Sadece tek bacakta, özellikle yanma şeklinde ortaya çıkan bir ağrı fibromiyalji için tipik bir görünüm sayılmaz.
Ameliyat sonrası dönemde ise sinir dokusu bir süre hassas olabilir. Sinirin geçtiği alanlarda gerginlik, dokular arası kayganlığın azalması, bel ve kalça çevresindeki yük dağılımının değişmesi zaman zaman yanma, batma, elektriklenme benzeri hislere yol açabilir. Otururken ya da yatarken şikâyetin artması da çoğu zaman bu mekanik ve dolaşımla ilgili etkilerle bağlantılı olur.
Fibromiyalji ile sinir kaynaklı ağrılar bazı yönlerden birbirine benzeyebilir. Her iki durumda da ağrı algısını yöneten ağlar hassaslaşır. Ancak tek taraflı, belli bir hat boyunca yayılan bir yanma hissi öncelikle sinir dokusunun etkilenmesini düşündürür.
Bu yüzden tabloyu aceleyle tek bir başlıkta ele almak yerine; muayene bulgularını, gerekirse görüntülemeyi, sinir iletimini ve kişinin genel yakınmalarını birlikte okumak daha sağlıklı olur. Eşlik eden yaygın ağrı, uyku sorunları, yorgunluk, bağırsak yakınmaları ya da stres yükü varsa bunlar da anlamlı ipuçları verir.
Ayrıca şunu da göz önünde tutmak gerekir: Ameliyat öncesi dönemde sinir kökünde uzun süreli ve belirgin bir etkilenme varsa, ameliyat yapılmış olması her zaman yakınmaların kısa sürede tamamen geçeceği anlamına gelmez. Sinir dokusu yavaş toparlanır; bu süreç aylar hatta bazen daha uzun sürebilir. Toparlanma ilerlerken zaman zaman ağrının dalgalanması, bazı dönemlerde artar gibi hissedilmesi de şaşırtıcı değildir. Bu durum her zaman kötüye gidiş anlamına gelmez; çoğu zaman bedenin kendini onarma yolculuğunun bir parçasıdır. Böyle bir tabloda yalnızca tek bir başlığa odaklanmak yerine, kişiyi bütün halinde ele almak daha anlamlı olur. Hareket alışkanlıkları, uyku, beslenme düzeni, stres yükü ve bedenin toparlanma kapasitesi birlikte ele alınmalıdır. Tedavi planına tamamlayıcı tıp yaklaşımlarının dahil edilmesi, fonksiyonel bakış açısıyla desteklenmesi ve kişiye uygun egzersizlerin düzenli şekilde uygulanması iyileşme sürecini daha dengeli ve sürdürülebilir hale getirecektir.
Kısacası bu şikâyet fibromiyaljiyle ilişkili olabilir ama yalnızca bacakta yanma olması bunu düşündürmek için yeterli değildir. Önce sinir dokusunun nasıl etkilendiğine bakmak, tabloyu bütün olarak değerlendirmek ve kişiye özel bir yol çizmek gerekir.
