İnsülin direnci çoğu zaman belirti vermeden gelişir. Kas, karaciğer ve yağ dokusu insüline daha zayıf yanıt verdiğinde pankreas bir süre daha fazla insülin üreterek bunu telafi edebilir. Bu yüzden kan şekeri başlangıçta normal aralıkta kalabilir.
İnsülin direnci nasıl fark edilir?
Ense veya koltuk altında koyu renkli, kalın ve kadifemsi cilt alanları bazen insülin direncine eşlik eder. Buna akantozis nigrikans denir. Yemek sonrası uyku hali ya da tatlı isteği ise tek başına tanı koydurmaz. Prediyabeti değerlendirmek için açlık kan şekeri, HbA1c veya gerektiğinde şeker yükleme testi kullanılır.
Kasların kan şekeri üzerindeki rolü
Yemekten sonra kandaki glukozun önemli bir bölümünü iskelet kasları alır. Kaslar insüline daha az duyarlı hâle geldiğinde bu alım zorlaşır. Hareketsizlik de kasın insüline verdiği yanıtı azaltabilir.
İleri yaşta yapılan çalışmalarda insülin direnci göstergeleriyle kas gücü ve kütlesindeki azalma (sarkopeni) arasında ilişki bildirilmiştir. Tendon sorunları ve donuk omuz ise diyabetli kişilerde daha sık görülür. Tek başına insülin direncinin bu tendon ve omuz sorunlarına ne ölçüde katkıda bulunduğu belirsizdir.
Egzersiz kasların glukoz alımını nasıl etkiler?
Yürürken ya da kuvvet egzersizi yaparken kasların kasılması, insülinden bağımsız bir yolla da glukoz alımını artırır. Bunun bir nedeni, GLUT4 adlı glukoz taşıyıcısının kas hücresinin yüzeyine taşınmasıdır. Egzersiz sonrasında kasların insüline duyarlılığı bir süre artmış kalabilir.
Tempolu yürüyüş veya bisiklet gibi aerobik aktiviteler kan şekeri kontrolünü destekler. Sandalyeden kalkıp oturma ve elastik bantla çalışma gibi kuvvet egzersizleri ise kas gücünü korumaya da yardımcı olur. Tip 2 diyabetli yetişkinlerde yapılan bir çalışmada, ana öğünlerden sonra 10’ar dakika yürümek, saati belirtilmeyen tek seferlik 30 dakikalık yürüyüşe göre yemek sonrası kan şekeri yükselişini daha fazla azaltmıştır.
